Pakiet mobilności w 2023 roku – przewodnik

Pakiet mobilności w 2023 roku – kompletny przewodnik dla kierowców i właścicieli firm transportowych

Przepisy prawne dotyczące pracy kierowców są nieustannie modyfikowane, a bieżące monitorowanie zmian jest niezbędne dla sprawnego zarządzania firmą transportową. Pakiet mobilności obowiązujący od 2020 roku, wprowadził szereg regulacji, które w znaczącym stopniu wpłynęły na funkcjonowanie przewoźników. Nadal nie każdy orientuje się jednak we wszystkich zmianach, które zostały wtedy wdrożone. W poniższym artykule wyjaśniamy więc, co to jest pakiet mobilności, jak ewoluował on na przestrzeni lat i co zmieni się w nim w przyszłości.

Pakiet mobilności – co to jest?

Pakiet mobilności to zbiór ustaleń dotyczących czasu i warunków pracy oraz wynagrodzenia kierowców świadczących usługi na terenie Unii Europejskiej. Reguluje on wiele zagadnień związanych z transportem drogowym, dlatego jego znajomość jest niezbędna zarówno dla kierowców ciężarówek, jak i dla właścicieli firm transportowych i wszystkich pracowników, których zadaniem jest sprawne zarządzanie flotą. Niedostosowanie się do obowiązujących przepisów może bowiem skutkować otrzymaniem wysokich kar.

W pierwotnej formie pakiet mobilności dla kierowców ciężarówek zaczął obowiązywać w 2020 roku. Już wtedy zakładał on jednak, że w kolejnych latach będą pojawiały się następne zmiany regulujące pracę osób zatrudnionych w transporcie drogowym. Warto więc przyjrzeć się temu, jak pakiet mobilności początkowo wpłynął na pracę kierowców, jak jego kolejne zmiany oddziaływały na branżę transportową oraz jakie jeszcze modyfikacje pojawią się w przyszłości.

Początkowy zakres zmian wprowadzonych w pakiecie mobilności

Ogłoszenie zmian, które miał wdrażać pakiet mobilności dla kierowców, wywołało ogromne zainteresowanie pracowników transportu drogowego. Regulacje te w bardzo dużym stopniu wpływały bowiem na warunki pracy i często wymagały zmiany dotychczasowego sposobu organizowania tras. W życie weszły bowiem wtedy takie zmiany jak:

• Obowiązkowy powrót kierowcy do centrum operacyjnego lub miejsca zamieszkania – zgodnie z pakietem mobilności powrót taki musi odbyć się nie rzadziej niż co 4 tygodnie;


• Możliwość przedłużania dziennego i tygodniowego czasu jazdy – w wyjątkowych okolicznościach kierowca uprawniony jest do przekroczenia dziennego i tygodniowego czasu o maksymalnie godzinę, aby móc dotrzeć do centrum operacyjnego lub do miejsca zamieszkania; jeżeli kierowca wykorzysta 30 minutową przerwę bezpośrednio przed dodatkowym czasem, czas ten może zostać wydłużony o maksymalnie 2 godziny;


• Regulacja zasad dotyczących odbierania odpoczynków tygodniowych – po spełnieniu określonych wymagań kierowcy międzynarodowi mogą wykonać dwa skrócone odpoczynki tygodniowe regularne z rzędu;


• Zakaz odbierania regularnego odpoczynku w kabinie – odpoczynki regularne muszą odbywać się w miejscu z infrastrukturą noclegową i sanitarną.

Pakiet mobilności 2022 – najważniejsze zmiany

Już w swojej pierwszej wersji pakiet mobilności wywarł duży wpływ na pracę kierowców ciężarówek. Kolejne lata przyniosły jednak następne istotne regulacje. Nowe przepisy pakietu mobilności pojawiły się już w 2022 roku i były one na tyle ważne, że zaczęto określać je jako pakiet mobilności 2022. Wśród przyjętych zmian możemy wyróżnić między innymi:

• Zmiany zasad wyliczania wynagrodzenia kierowców świadczących usługi kabotażowe i cross-trade – płace powinny być adekwatne do tych obowiązujących w państwie, w którym świadczona jest ta usługa;


• Obowiązkowy powrót kierowcy do bazy maksymalnie po 8 tygodniach od jej opuszczenia – w ciągu 8 tygodni kierowca musi wrócić do bazy firmy mieszczącej się w państwie, z którego wyruszył;


• Obowiązkowa przerwa między kabotażami – po wykonaniu trzech operacji kabotażowych w danym kraju, konieczne jest odczekanie czterech dni, zanim możliwy będzie kolejny kabotaż;


• Likwidacja podróży służbowych kierowców międzynarodowych – pełnienie obowiązków w ramach przewozu międzynarodowego nie jest już traktowane jako podróż służbowa;


• Obowiązek wpisu kraju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego – kierowca musi to zrobić na pierwszym miejscu postojowym po przejeździe przez granicę;


• Zmiany w zasadach funkcjonowania przewoźników zarządzających flotą pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony – przewoźnicy muszą między innymi posiadać siedzibę firmy oraz niezbędne zezwolenia.

Pakiet mobilności 2023 – przepisy

Dla firmy transportowej najbardziej interesujące jest z pewnością to, jak w tym momencie wygląda pakiet mobilności 2023. To w końcu do obecnego stanu prawnego przystosowane muszą być wszelkie działania. Przepisy pakietu mobilności 2023 uwzględniają zarówno regulacje wdrożone w 2020 i 2022 roku, jak i zmiany, które weszły w życie w sierpniu 2023 roku. Zgodnie z nimi każdy nowy pojazd musi być wyposażony w inteligentny tachograf drugiej generacji. Dodatkowo urządzenia te będą musiały pojawić się do 31.12.2024 roku w miejsce obecnych tachografów cyfrowych i analogowych, a do 21.08.2025 również w miejsce inteligentnych tachografów pierwszej generacji.

Warto przy tym pamiętać, że pakiet mobilności zmiany w działaniu firm transportowych wprowadzi również  1 lipca 2026 roku. Ich przedmiotem będzie obowiązek instalacji i użytkowania tachografów dla busów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony, które wykorzystywane są w międzynarodowym transporcie rzeczy i w kabotażu. Firmy transportowe posiadające takie pojazdy będą także musiały dostosować się do przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które reguluje między innymi kwestie takie jak czas pracy i przerw. W przyszłości konieczne ma być również przechowywanie danych z tachografu z okresu ostatnich 56 dni.

Ciągłe śledzenie zmian prawnych oraz kontrolowanie poprawności wykonywania wszelkich obowiązków jest dla firmy transportowej ogromnym wyzwaniem. Każdy błąd może powodować nie tylko kary finansowe, ale i utratę reputacji firmy. Aby zyskać pewność, że kierowca nie łamie przepisów, warto zastosować odpowiedni monitoring GPS, który będzie ostrzegał o naruszeniach. Dzięki niemu dużo łatwiej będzie zweryfikować między innymi to, czy wszystkie działania firmy są zgodne z pakietem mobilności.